Jangan diingat hanya di kuala,
Di Dungun juga ada tempat simpanan,
Muzium Dungun itulah namanya,
Simpanan khazanah zaman berzaman...

Muzium Daerah Dungun - gambar yang diambil pada waktu malam. Sedikit maklumat untuk anda :

"Bangunan Muzium Daerah Dungun ini adalah bekas kediaman rasmi Pegawai Daerah. Ia telah dibina pada 1941 di lot bernombor 3585 dan juga merupakan nekas tempat kediaman Penasihat British yang melawat daerah ini pada ketika itu. Di dalam ruang dalamnya kita dapat melihat pelbagai artifak dan koleksi yang menjadi lambang atau ikon daerah yang dinamakan bersempena nama pokok ini. Di antara koleksi penting ialah seramik daripada kapal karam Portugis, barangan artifak dari kapal China zaman Maharaja Wanli (1573-1620) daripada Dinasti Ming, bijih besi, gelang batu, alat-alat muzik kesenian daerah, gambar-gambar tokoh tersohor serta gambar-gambar peristiwa bersejarah yang berlaku di daerah Dungun.

Rumah kayu berserambi besar,

Tempat teduhan anak-anak mengaji,
Rumah Bujang Berserambi Berselasar,
Itulah rumah nama diberi.

Jalan Hiliran asal berteduh,

Kini muzium tempat pindahnya,
Berkayu kembung berdinding buluh,
Rumah Bujang Berpeleh nama masyhurnya.

Jangan singgah dok dang le le,

Jika bertandang ke rumah bonda,
Rumah purba Rumah Tele,
Indah seni tiada tandingannya.

Sedikit sajak penulis nukilkan untuk menggambarkan Rumah Tele iaitu rumah tradisional Terengganu-inilah rumah rasmi bagi negeri Terengganu bagi menggambarkan nilai seni binaan dan konsep hasil kerja tangan orang-orang Melayu Terengganu. Sedikit infomasi tentang Rumah Tele ini (info daripada Muzium Negeri Terengganu) :

Perkataan TELE bererti bangunan atau rumah di bahagian belakang yang bersambung dengan istana yang dikhaskan untuk kaum perempuan. Rumah Tele ini telah dibina kira-kira awal tahun 1888 oleh Al-Marhum Sultan Zainal Abidin III dalam kawasan Istana Maziah. Rumah Tele yang dibina dalam bentuk tradisi bangunan Melayu Terengganu ini mengandungi 80 keping dinding kayu berkembung, 24 keping bersobek, 24 keping dinding diukir dengan ayat Al-Quran dan 4 keping dinding di atas pintu besar berukir dengan Syair Burdah.

Raja Rama V Chulalongkorn, Raja Thailand dengan pengiring-pengiringnya pernah beristirehat dalam bangunan ini semasa lawatannya ke negeri Terengganu pada bulan September 1888. Penghuni utama bangunan ini ialah Cik Khalthum Binti Haji Daud salah seorang isteri Baginda Al-Marhum Sultan Zainal Abidin III dan kemudiannya menjadi tempat kediaman dua puteri Baginda iaitu Tengku Nik Hajjah dan Tengku Ngah Hajjah.

Bangunan ini didirikan semula di atas tapak di Jalan Negara, Kuala Ibai, Kuala Terengganu pada 19hb. Mac 1970 (12hb. Muharram 1390 H) dalam satu upacara ringkas. Ini dapat dijayakan dengan usaha Tan Sri Datuk Mubin Sheppard Al Haj dan sumbangan Eastern Mining & Metals. Co. Ltd.

Pada 6hb. Julai 1987, bangunan ini telah didirikan semula di atas tapak yang ada sekarang dalam kawasan Kompleks Muzium Negeri Terengganu di Kampung Bukit Losong, Kuala Terengganu. Bangunan ini diletakkan di bawah kawalan Lembaga Muzium Negeri Terengganu dan menjadi satu bahan warisan sejarah negeri Terengganu khasnya dan Malaysia amnya.

Suasana matahari petang menggambarkan kedesaan di kampung Melayu zaman silam.


Kawasan bertangga ini ialah kawasan belakang rumah.

Sedikit pantun :

Penulis mengembara ke zaman silam. Kompleks Muzium Negeri Terengganu ini amat luas sebenarnya. Beberapa kawasan kosong di luar bangunan diletakkan koleksi rumah-rumah lama bercirikan tradisional Terengganu. Kawasan yang terletak berhampiran dengan Galeri Pelayaran dan Perdagangan adalah kawasan letaknya rumah-rumah kayu cengal yang masih utuh dan kuat. Ketika itu penulis berada waktu petang di mana terasa seperti berada di alam perkampungan zaman dahulu kala. Ikuti penjelahan penulis.

Istana lama istana silam,
Bentuknya asyik dan penuh kayuan
Sila jengah memberi salam,
Nantikan lagi pelbagai paparan...

Kembara Muzium bersambung dengan Galeri Pelayaran dan Perdagangan. Galeri ini terletak di tebing Sungai Terengganu dan terdapat sebuah rumah bercirikan rumah tradisional Terengganu juga. Di bahagian halamannya terdapat dua buah bot atau perahu besar.

Semasa lawatan penulis, salah satu bot ini dalam proses pembaikian. Berhampiran dengan kawasan galeri ini juga terdapat wakaf besar tempat beristirehat setentang dengan Sungai Terengganu. Boleh istirehat sambil menghirup udara yang nyaman di situ seolah-olah berada di perkampungan nelayan. Di galeri ini juga memaparkan peralatan tradisional membina perahu.

Galeri Pelayaran dan Perdagangan dari kejauhan. Kelihatan rumah berciri tradisional Terengganu dan sebuah perahu besar.

(Nota : Selepas ini entri rumah klasik dan silam)

Di kawasan Kompleks Muzium Negeri Terengganu ini terdapat pameran kenderaan lama dan antara yang menarik perhatian penulis ialah kepala keretapi dan gerabaknya yang digunakan pada zaman perlombongan bijih besi di Bukit Besi, di Dungun, Terengganu. Ia diletakkan di kawasan yang berbumbung di kawasan agak bertanah tinggi tetapi agak terselindung dari ruang pameran yang lain.

Sebelum masuk ke Muzium Terengganu berbentuk Rumah Tele ini yakni rumah tradisional Terengganu, perlulah membeli tiket dahulu yang berharga RM 5.00 untuk dewasa. Di bahagian pintu masuk utama ini terdapat gerai jualan buku sejarah dan cenderamata dalam harga yang berbaloi. Bagi yang ingin mendapatkan buku tulisan karya Allahyarham MISBAHA berkenaan sejarah Terengganu, boleh didapati di sini. (Tulisan di bawah ini memerlukan imiginasi anda kerana penulis tidak dapat menangkap gambar atas arahan larangan pihak muzium).

Apabila kita masuk ke dalam sedikit, kita akan ternampak batu bersurat yang asli. Batu Bersurat negeri Terengganu ini menceritakan perihal pemerintahan undang-undang Islam di negeri Terengganu pada masa dahulu. Terasa aura kelainan apabila batu ini didekati-mungkin kerana aura purba dan kemegahan Islam pada waktu itu menerkam jiwa. Dalam menikmati pembacaan sejarah batu bersurat ini terdengar dari dalam bunyi-bunyian gamelan yang begitu menambahkan lagi rasa seperti berada di istana zaman silam. Ditambah lagi dengan suasana malap dan mata melihat sekitar berwarna purba (warna coklat).

Selepas membaca pahatan tulisan batu bersurat tersebut, anda pasti pula akan terpesona dengan galeri tekstil dan kain yang datangnya dari pelbagai negara. Corak warna-warni dan jenis-jenis kain menambahkan lagi pengetahuan anda. Di bawah aras ini pula anda akan boleh pergi ke Galeri Ilmu Kejadian. Perjalanan ke galeri ini anda perlu menuruni anak tangga (yang agak menyeramkan-mungkin galeri ini membawa rasa sesuatu). Di Galeri Ilmu Kejadian, anda akan boleh mendapati pelbagai haiwan yang diawet, dari jenis haiwan yang merangkak di dalam hutan, berenang di lautan hinggalah kepada pelbagai jenis burung. Jadi, tertambahlah lagi pengetahuan anda.

Keluar semula dari galeri ini (dengan menaiki anak tangga semula ke arah Galeri Tekstil) anda boleh ke tingat atas untuk melihat Galeri Islam-yang menunjukan pelbagai kitab karya tulisan Ilmuan Agama pada waktu dahulu dan pelbagai barangan yang berkaitan dengan Islam. Apa yang menarik di galeri ini ialah tulisan surat-surat bekas Menteri besar Terengganu iaitu Datro' Seri Amar Diraja Tan Sri Wan Mokhtar Ahmad semasa menjadi pelajar di Universiti Al-Azhar , Mesir dahulu ada dipamerkan. Satu lagi yang menarik yang dipamerkan di sini ialah falsafah rekabentuk Rumah Tele-rumah tradisional Terengganu ini mempunyai kaitan dengan konsep Islam. Dari bentuk tunjuk langit atau dinamakan KEPALA yang terletak di atas bumbung (bongkah kayu berukir di atas bumbung), bentuk bulatan atau matahari, bentuk bumbung, bentuk dinding hinggalah ke lantai semuanya mempunyai maksud tertentu dan dikaitkan dengan Islam. Begitu kagum sekali.

Galeri Sejarah-pula banyak menunjukkan lukisan-lukisan yang menggambarkan sejarah pada waktu dahulu seperti peristiwa Tok Kaya Mengamuk, gambar-gambar zaman penjajahan Jepun, zaman perlombongan Bukit Besi dan pelbagai lagi.

Galeri Diraja mempunyai banyak gambar-gambar peristiwa dan kenangan Kesultanan Negeri Terengganu Darul Iman-dari pemerintahan kesultanan terdahulu hinggalah sekarang. Galeri kraf pula banyak menunjukan alatan kraf dan alatan suri zaman silam di negeri Terengganu, dari kukur kelapa, acuan kuih dari kayu hinggalah kepada barangan tembaga yang begitu sinonim dengan negeri Terengganu.


Jambatan yang menghubungkan antara kompleks bangunan ke kompleks bangunan yang lain.


Menara tinggi-seperti menara peninjau kubu perang zaman silam.


Pintu Masuk ke Galeri Petroleum. Galeri Petroleum pula banyak memaparkan sejarah dari bentuk gambar dan alatan serta produk petroleum dan petrokimia.

(Nota : Nantikan sambungan entri kembara penulis di Kompleks Muzium Terengganu)

Perkarangan Muzium Negeri Terengganu di Bukit Losong. Muzium negeri ini mempunyai keindahan senibina yang unik dan tersendiri. Walaupun ia dibina daripada konkrit tetapi ia tetap mempunyai ciri-ciri seni tradisi negeri Terengganu. Kita boleh melihat melalui senibina bumbungnya, pelehnya (Pemilis/Pemeleh), ukirannya dan dinding-dinding konkrit seolah-olah ia dibina dengan kayu dan berbingkai. Lihat sahaja gambar-gambar di bawah ini.


Pintu Masuk Utama. Ucapan Selamat Datang dan berpintu gerbang dengan senibina Terengganu. Awalan yang cukup mengujakan kepada pecinta seni bina Terengganu.


Surau di pintu pagar masuk utama. Seedikit sentuhan asli Terengganu pada pelehnya (Pemilis/Pemeleh), kayu kepala pada bumbung (tunjuk langit), dan bentuk matahari yang bersinar (sila lihat kayu warna putih berbingkai dan berkaca/bercermin warna-warni di bawah bumbung berhampiran pembesar suara).


Marmar mungkin batuan granit daripada Tourism Malaysia yang memahat sedikit penerangan tentang muzium ini.


Pameran kenderaan- kapal terbang kecil di perkarangan muzium.


Ukiran halus konkrit di dinding seumpama diukir pada kayu. Cantik dan halus seninya.



Susunan meriam di bawah menara dan bangunan seolah-olah kubu perang.


Menara seperti wakaf. Klasik dan purba dengan seni bentuk tiang dan bumbungnya.


Sedikit sentuhan pergola di laluan jambatan kolam ke arah tangga pintu masuk utama Galeri Muzium Negeri Terengganu.


Kolam yang tenang dan airnya kehijauan-mungkin seperti di perkarangan istana dahulu kala.


Dari kejauhan tersergam seperti istana di puncak tinggi. Bangunan semirip istana purba ini adalah Blok D dan merupakan dewan. Ia ditutup kepada pelancong.



Umpama wakaf besar yang bagai menyambut kehadiran pengunjungnya.

(Nota : Gambar-gambar di dalam galeri di dalam muzium ini tidak dapat diambil kerana arahan larangan daripada pihak Muzium Negeri Terengganu. Di dalam bangunan muzium mempunyai pelbagai galeri iaitu Galeri Islam, Galeri Diraja, Galeri Perikanan & Taman Laut, Galeri Pelayaran & Perdagangan, Galeri Ilmu Kejadian, Galeri Sejarah, Galeri Tekstil, Galeri Petroleum dan Galeri Kraf. Nantikan entri seterusnya berkenaan pengalaman Awang di dalam galeri-galeri tersebut.)